Reel sektör günü sabahına piyasalarda soluklanma ile uyanıyoruz.

Öğleden sonra TSİ 14:30’da merkez bankası, İktisadi Yönelim Anketi’ni (İYA) açıklayacak. Öğleden önce TSİ 11:00’de ise parçası bulunduğumuz Avrupa değer zincirinde Alman IFO anketini izleyeceğiz.

IFO’nun alt kırılımları, otomotiv gibi Türkiye sanayisinin çeşitli sektörleri için bilgiler içeriyor (Şekil 1). Pazartesi günü açıklanan tüketici güveni, Avrupa’da talep koşullarının canlı seyrettiğini gösterdi. Avrupa Komisyonu tüketici güven endeksi -1 değerine yükseldi. Bu değer, 2001 yılından beri ulaşılan en yüksek seviye. Dün açıklanan PMI’lar da Avrupa’da üretimin son çeyrekte canlı kalacağına işaret ediyorlar. Para birliğinin genelini gösteren imalat endeksi 58,6 seviyesine yükseldi. Almanya’da 60,5 Fransa’da 56,7 değerleri oldukça hızlı üretim seviyeleri. IFO, geniş reel sektör örneklemiyle Alman ekonomisi üzerinden Avrupa iktisadi faaliyetine ışık tutuyor. Anket, 3.600’ü imalat sanayisinden, 7.000 üzerinde şirketle gerçekleştiriliyor. Bugün IFO göstergelerinde kayda değer bir değişim beklenmiyor. IFO endeksleri, halihazırda yüksek seviyedeler. Genel gidişat endeksi 115,2 seviyesiyle tarihi ortalama 102,2 seviyesinin üzerinde. Seri, tarihi açıdan bu yıl zirve seviyesine Temmuz ayında 116,1 değeriyle ulaştı. Yıl içerisinde kaydedilen veriler, serinin rekoru. Beklenti endeksi ise 107,4 seviyesiyle seri tarihinin uç noktalarına yakın. Beklenti endeksinin tarihi ortalaması 100,6.

Şekil 1: IFO endeksleri ve Türkiye sanayisinin ilişkisi.

Kaynak: Bloomberg, Ziraat

Türkiye’de kapasite kullanımı 2015 yılından beri yükseliyor. Özel sektörün yeni yatırım yapmaktan çekinmesi, mevcut kapasitenin daha yoğun kullanılmasıyla sonuçlanıyor. Küresel ticaret hacimlerindeki artış ve küresel iktisadi faaliyetin son çeyreğe canlı başladığını düşünürsek bugün İYA’da;

  • Kapasite kullanımının yüksek seyrini sürdürmesi, ve
  • İhracat siparişi beklentilerinin artış kaydetmesi

mümkün (Şekil 2).

Şekil 2: İktisadi Yönelim Anketi’nin serileri.

Kaynak: TCMB, Bloomberg, Ziraat

Kapasite kullanımındaki artışa bağlı, yatırım beklentisi yüksek seyrediyordu. Son değer 111,4 105 seviyesindeki ortalamanın üzerinde.  İstihdam seferberliği ile sene başından beri istihdam beklentisi de güçlü bir artış kaydetti. Ankette gözlemlediğimiz eğilime bağlı, Türkiye yıl içerisinde 800bin kişiden fazlasına iş imkânı sağlayabildi.

Şekil 3: İktisadi Yönelim Anketi’nde yatırım ve istihdam beklentileri.

Kaynak: TCMB, Bloomberg, Ziraat

Ankette aynı zamanda girdi maliyetlerine ve satış fiyatı beklentilerine de odaklanacağız. Bu kalemler, üretici fiyatlarının seyrine yönelik bilgiler barındırıyorlar. Mart ayında tüketici fiyatları enflasyonunun %7’lere, üretici fiyatları enflasyonunun da %8’lere düşmesini bekliyoruz. Bunun için üretici fiyatlarından tüketici fiyatlarına yansıyan baskının azalması gerekiyor.

ABD’de dayanıklı mal (demirbaş) siparişleri TSİ 15:30’da açıklanacak. Eylül ayına ilişkin veride yatırım eğilimi artışının sürmesi bekleniyor (Şekil 4). Eylül ayı, üçüncü çeyreğe ait. Bu nedenle bu hafta ABD’deki asıl veri Cuma günü göreceğimiz üçüncü çeyrek büyümesi. İlaveten TSİ 17:00’de konut verisi izlenecek.

Şekil 4: ABD’de yatırımlar ve ekonomik büyüme.

Kaynak: Bloomberg, Ziraat

Merkez bankaları tarafında Kanada ve Brezilya faiz kararlarını açıklayacaklar. Kanada TSİ 17:00’de, Brezilya ise Türkiye için akşam saatlerinde kararını açıklayacak. Kanada, yaz aylarında iki kere faiz arttırdı. Ekonomide hafif bir hız kaybından bahsedilebilir. Şimdi merkez bankasının bir süre sabretmesi beklenirken Brezilya’da faiz indiriminin 75 baz puanlık adımla sürmesi mümkün. Brezilya artık faiz indirim döngüsünün sonuna yaklaşıyor. 100’er baz puanlık adımlarda hafif bir yavaşlama bu akşam belireceğe benziyor. Önümüzdeki süreçte faiz indirimi 50 baz puana yavaşlayabilir.

Önümüzdeki hafta İngiltere Merkez Bankası (BoE) faiz kararını açıklayacak. Kritik karar öncesinde TSİ 11:30’da üçüncü çeyrek büyümesini göreceğiz.

S&P500, vadeli işlemlerde %0,12 oranında değer kaybederken, Dolar / TL kotasyonları 3,7372 seviyesinden geçiyorlar.

Sepet: 4.066 0.12%
Doğu Avrupa Kurları: -0.04%
EMFX: -0.02%
DXY: 94.0
Euro: 1.1758 -0.03%
Japon Yeni: 0.00%
Hisse Oynaklığı (VIX): 11.2
Faiz Oynaklığı (MOVE): 55.9
ABD 10 yıl vadeli devlet tahvil faizi: 2.42%
ABD Hisseler: S&P500 0.16% Vadeli -0.12%
Altın (ons başına) 1274.2
Petrol: 58.4
MSCI Türkiye Endeksi (t-1): -0.93%
Türkiye ETF'i: -1.09%
MSCI Gelişen Piyasalar Hisse (t-1): -0.23%
Çin Şanghay Endeksi (yerel para birimi cinsi): 0.10%

​ ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​