Elektrik Üretimi Emisyon Azaltım Hedefi
%69
20240,58
20300,18
İklim Geçiş Yol Haritası 2026
İklim dönüşümünde
“Bir bankadan daha fazlası”…
Elektrik Üretiminde Yeşil Dönüşümün Yolu
Elektrik üretimi sektörü, iklim geçiş yolculuğunun en önemli duraklarından biri. Bu yolculukta, sektördeki dönüşümü güçlü bir finansman yaklaşımıyla destekliyoruz.
2030 yılına kadar elektrik üretimi sektöründeki emisyon yoğunluğumuzu %69 oranında azaltmayı hedefliyoruz. Bu doğrultuda yenilenebilir enerji yatırımlarına yol açıyor; hibrit tesisler, modern şebekeler ve depolama çözümleriyle altyapıyı güçlendiriyoruz. Düşük karbonlu üretimi destekleyen yenilikçi ve gelişen teknolojilere yönelik yatırımların finansmanını teşvik ederek sektörün dönüşümünü hızlandırıyoruz.
Demir-Çelik Üretiminde Karbonsuzlaşmanın Yolu
Kalkınmamızın temel taşlarından olan demir-çelik sektörünü, geleceğin rekabetçi ve düşük karbonlu dünyasına taşıyoruz. Geleneksel yüksek fırınların sıcaklığını, doğa dostu modern elektrik ark ocaklarına (EAF) ve doğrudan indirgenmiş demir (DRI) teknolojilerine dönüştüren yenilikçi yatırımların en büyük destekçisiyiz. Bu ekosistemde yenilenebilir enerji kullanımını teşvik ederek, 2030 yılına kadar emisyon yoğunluğunu %19,8 oranında düşürüyoruz. Çeliğin gücünü doğanın dengesiyle harmanlayarak, sanayimize taze bir nefes aldırıyoruz.
Çimento Üretiminde Temiz Geleceğin Yolu
Çimento sektörü, iklim geçiş yolculuğunun en stratejik duraklarından biri. Üretimin doğasında yer alan emisyonlar, bu sektörü diğer sektörlerden farklılaştırarak dönüşümü üretimin tam kalbinde başlatıyor.
2030 yılına kadar çimento sektöründeki emisyon yoğunluğumuzu %19,8 oranında azaltmayı hedefliyoruz. Klinker oranını düşüren alternatif malzemelerin kullanımını artırıyor; atık türevli yakıtlar ve biyokütle ile üretim süreçlerinde yapısal bir dönüşüm hayata geçiriyoruz. Fırın modernizasyonu ve atık ısıdan enerji üretimi gibi uygulamalarla verimliliği artırırken, Karbon Yakalama, Kullanma ve Depolama (CCUS) teknolojileriyle sektörün karbon nötr geleceğine giden yolu açıyoruz.
Tarım (Bitkisel) Sektöründe Verimli Üretimin Yolu
Tarım (Bitkisel) sektörü, iklim geçiş yolculuğunun en hassas ve etkili duraklarından biri. Çünkü bu yolculukta her ürünün, her üretim yönteminin ve her coğrafyanın kendine özgü bir yolu var.
Tarımdaki dönüşümü sektör dinamiklerini gözeterek ürün bazlı yaklaşımla yönetiyoruz. 2030 yılına kadar emisyon yoğunluğumuzu buğdayda %11,6, mısırda %14 ve pirinçte %11,1 oranlarında azaltmayı hedefliyoruz. Su verimliliğini destekleyen modern sulama çözümleri, yenilenebilir enerji kullanımı ve verimli mekanizasyon yatırımlarıyla sürdürülebilir üretim altyapısını güçlendiriyoruz. Tarımsal verimlilik artışı ile emisyon azaltımını birlikte ele alıyor, iklim değişikliğine dayanıklı üretim yapısını destekleyerek gıda arz güvenliğinin güçlendirilmesine katkı sağlıyoruz.
Genel Müdürümüzün Mesajı
162 yılı aşkın köklü geçmişimizle; tarımdan sanayiye, enerjiden ticarete uzanan geniş etki alanımız ve güçlü bilanço yapımızla Türkiye ekonomisinin her alanında yer aldık. Aynı kararlılıkla bugün de ekonomimizin düşük karbonlu geleceğini destekliyoruz.
Alpaslan Çakar
Genel Müdür
Ziraat Bankası Sektörel Emisyon Yoğunlukları ve Hedefleri Özet Görünüm
| Sektör | Metrik | Referans Senaryo | Emisyon Kapsamı | Emisyon Yoğunluğu 2024 (Baz Yıl) | 2030 Azaltım Hedefi |
|---|---|---|---|---|---|
| Elektrik Üretimi | tCO₂e/MWh | Uluslararası Enerji Ajansı (2050 Net Sıfır) | Kapsam 1 ve 2 | 0,58 | %69 |
| Demir Çelik | tCO₂e/ton çelik | Uluslararası Enerji Ajansı (2050 Net Sıfır) | 0,79 | %19,8 | |
| Çimento | tCO₂e/ton çimento | Uluslararası Enerji Ajansı (2050 Net Sıfır) | 0,84 | %19,8 | |
| Tarım (Buğday) | tCO₂e/ton ürün | Bilimsel Tabanlı Hedefler girişimi Orman, Arazi ve Tarım (SBTi FLAG) 1,5°C | 0,42 | %11,6 | |
| Tarım (Mısır) | 0,41 | %14,0 | |||
| Tarım (Pirinç) | 0,94 | %11,1 |
Ziraat Bankası’nın Sürdürülebilirlik Yolculuğu
2013
- Bankamızın ilk Sürdürülebilirlik Raporu yayımlandı.
2014
- Bankamızın “Sürdürülebilirlik Politikası” yayımlandı.
2019
- Bankamızın ilk Entegre Faaliyet Raporu yayımlandı.
- Sıfır atık belgesi ilk kez alındı.
- 2025 itibarıyla 1.668 hizmet binamız için Sıfır Atık Belgesi alındı.
2020
- Green, Social, Sustainable (GSS) Finance Framework
- İkinci Taraf Görüşü
- Bankamız “Kredilendirme Faaliyetlerinde Çevresel ve Sosyal Etki Yönetimi Politikası” yayımlandı.
- Sorumlu Bankacılık prensibi resmen benimsendi.
2021
- İlk Sürdürülebilir Tahvil ihracı gerçekleştirildi (600 milyon ABD doları, 5 yıl vade).
2022
- İlk kez I-REC sertifikası satın alındı.
- İlk Sürdürülebilirlik Bağlantılı Sendikasyon Kredisi (22 Nisan, 367 gün, 1,2 milyar ABD doları)
- “Kredilendirme Faaliyetlerinde Çevresel ve Sosyal Etki Yönetimi Politikası” resmen yürürlüğe girdi.
2023
- Bankamızda Sürdürülebilirlik Komitesi kuruldu.
- LEED Yeşil Binalar Sertifikasyonu (Platinum)
- Bankamız ilk CDP Raporu yayımlandı.
- PCAF ile uyumlu finanse edilen emisyon ilk kez hesaplandı.
2024
- LACP Vision Awards 2023 kapsamında Entegre Faaliyet Raporumuz, Ticari Bankalar ve Finansal Hizmet Kuruluşları kategorisinde altın olmak üzere toplamda 10 ödül aldı.
2025
- İkinci Sürdürülebilirlik tahvil ihracı gerçekleştirildi (500 milyon ABD doları, 5 yıl vade).
- Karbon Azaltımı Destek Paketi ürünümüz devreye alındı.
- 2024 yılı itibarıyla başlayan çalışma kapsamında tüketilen kahve atığının toplanması ve geri dönüştürülmesi çalışmaları başladı.
- Bankamız ilk TSRS Raporu yayımlandı.
- Sürdürülebilirlik Yönetim Sistemi devreye alındı.
- İlk kez, aynı yıl içinde ikinci bir Sürdürülebilirlik Temalı Sendikasyon Kredisi temin edildi. (Ekim 2025, 988 milyon ABD doları).
- 2025 Yılı CDP raporumuz Su Güvenliği kategorisinde A, İklim Değişikliği kategorisinde ise B puan alarak başarı elde etti.
- Türkiye’de bir finans kuruluşunun aldığı en büyük sürdürülebilirlik temalı tek dilimli sendikasyon kredisi (Nisan 2025, 1,75 milyar ABD doları)
- Kayseri Pınarbaşı’nda devreye alınan öz tüketim GES projesi, 64 MWp kurulu güce sahip olup İstanbul Finans Merkezi ile tüm şubeler ve ATM’lerin elektrik ihtiyacını karşılamayı hedeflemektedir.
Karbonsuzlaşmada Temel Prensiplerimiz
Ziraat Bankası portföy karbonsuzlaşma yaklaşımı
-
1. Müşterilerin dönüşümünün desteklenmesi
Yüksek emisyonlu sektörlerde modernizasyon ve yenilenebilir enerji yatırımlarının finansmanı yoluyla aktif dönüşüm desteği
-
2. Portföyün yeşil dönüşümü
Düşük emisyonlu müşterilere artan finansman hacmi, yeni kredilerde düşük karbonlu teknolojilere öncelik
-
3. Yüksek emisyonlu segmentlere ihtiyatlı yaklaşım
İklim riski yüksek segmentlerde temkinli finans politikası, uzun vadeli kredilerde iklim riski değerlendirmesi
-
4. Son tercih: Karbon dengeleme (offset)
Emisyon azaltımının mümkün olmadığı alanlarda, uluslararası standartlara uygun sınırlı ve son aşama karbon kredisi kullanımı
Emisyon Kapsamı ve
Ölçüm Yaklaşımı
Finanse Edilen Emisyonlar (Kapsam 3 - Kategori 15)
Ziraat Bankası’nın karbonsuzlaşma stratejisinin merkezinde kendi operasyonel emisyonlarından ziyade, kredi portföyünden kaynaklanan ve Kapsam 3 - Kategori 15 altında yer alan finanse edilen emisyonlar bulunmaktadır. PCAF metodolojisi ile 2024 baz yılında Banka portföyünün dolaylı olarak neden olduğu toplam emisyonlar 16.320.523,68 tCO₂e olarak ölçülmüş ve doğrulanmıştır.
Mevcut Portföyün İklim Profili ve Baz Emisyonlar
Her Sektörün Faaliyet Yapısına Uygun Yoğunluk Metrikleri
Karbon yoğunluğu hesaplamasında, her sektörün faaliyet yapısına uygun yoğunluk metrikleri kullanılmakta, elektrik üretiminde tCO₂e/MWh, demir-çelikte tCO₂e/ton çelik, çimentoda tCO₂e/ton çimento, tarım (bitkisel) sektöründe ise FLAG standartlarına uygun olarak tCO₂e/ton ürün gösterge metriği esas alınmaktadır.
İklim Geçiş Yol Haritası
Uluslararası Standartlar ve Bilimsel Senaryolara Uyum
Sektörel karbonsuzlaşma hedefleri tamamen bilim temelli olup elektrik, demir-çelik ve çimento sektörleri için IEA 2050 Net Sıfır senaryoları referans alınmıştır. Tarım (bitkisel) sektöründe ise SBTi FLAG 1,5°C uyumlu patikalar izlenmekte, hedefleme süreçleri IFRS, ITPN ve PCAF gibi en üst düzey küresel raporlama çerçeveleriyle desteklenmektedir.
Sektörel Karbonsuzlaşma Hedefleri ve Metodolojisi
- 2024 (baz yıl)
- 2030 (hedef)
Elektrik Üretimi Emisyon Azaltım Hedefi
%69
20240,58
20300,18
Demir Çelik Üretimi Emisyon Azaltım Hedefi
%19,8
20240,79
20300,64
Çimento Üretimi Emisyon Azaltım Hedefi
%19,8
20240,84
20300,67
Buğday Üretimi Emisyon Azaltım Hedefi
%11,6
20240,42
20300,37
Mısır Üretimi Emisyon Azaltım Hedefi
%14
20240,41
20300,35
Pirinç Üretimi Emisyon Azaltım Hedefi
%11,1
20240,94
20300,84
İzleme, Raporlama ve Güncelleme Mekanizması
Ziraat Bankası İklim Riski Isı Haritası
Risk Seviyesi
Risk Sınıfı
Düşük
- Finansal Hizmetler
- Elektronik Ürünler
- Perakende Ticaret
- Profesyonel Hizmetler
- Diğer Hizmetler
- Sağlık
- İletişim
- Eğitim
- Elektrik Üretimi-Yenilenebilir
- Sınır Ötesi Kurum ve Kuruluşların Faaliyetleri
Orta-düşük
- Diğer Üretim
- Kamu Yönetimi ve Savunma
- Konaklama
- Depolama
- Kimyasal Ürünlerin Ticareti
- İdari Hizmetler
- Gayrimenkul Faaliyetleri
- Gıda Hizmetleri
- Eğlence ve Sanat
- Hanehalkı Faaliyetleri
Orta
- Altyapı İnşaatı
- İnşaat
- Gıda
- Tekstil
- Otomotiv Ticareti
- Ormancılık
- Elektrik İletimi
- Balıkçılık
- Demir Yolu Taşımacılığı
Orta-yüksek
- Tarım
- Otomotiv
- Diğer Metaller
- Madencilik
- İnşaat Malzemeleri
- Temel Kimyasal Ürünler
- Diğer Kimyasal Ürünler
- Alüminyum
- Elektrik Ticareti
- Diğer Karayolu Taşımacılığı
- Su Tedariki ve Atık Yönetimi
Yüksek
- Demir Çelik
- Elektrik Üretimi-Diğer
- Hayvancılık
- Petrol Ürünleri
- Karayolu Taşımacılığı
- Çimento
- Havayolu Taşımacılığı
- Denizyolu Taşımacılığı
İklim Hedefleriyle Uyumlu İlerleyen Portföy Performansı
Ziraat Bankası, iklim hedeflerinin portföy performansı ile uyumlu şekilde ilerlemesini sağlamak amacıyla, her yıl finanse edilen emisyonları, emisyon yoğunluğu göstergelerini, müşteri dönüşüm düzeylerini ve seçili aksiyonların uygulanma seviyelerini günceller.
Dönüşümü Finanse Etmek
Ziraat Bankası, tüm sektörlerde teknoloji modernizasyonunu ve yenilenebilir enerji yatırımlarını finanse ederek sektör dönüşümünde etkin rol almaktadır. Kredi iştahı, düşük karbonlu teknolojiler lehine artırılarak portföy kompozisyonunun daha sürdürülebilir, verimli ve yeşil bir yapıya kavuşması hedeflenmektedir.
İklim Dönüşüm Stratejisi Gelecek Adımları
Ziraat Bankası’nın önümüzdeki dönemde odaklanacağı alanlar; veri kalitesinin artırılması, sektör spesifik stratejilerin derinleştirilmesi, iklim risklerinin karar süreçlerine daha sistematik entegrasyonu ve sürdürülebilir finansman ürünlerinin geliştirilmesidir.
Ziraat Bankası’nın Karbon Piyasaları Vizyonu
Önümüzdeki dönemde Ziraat Bankası, Ulusal ETS’nin uygulamaya geçmesiyle birlikte oluşacak ulusal karbon piyasası yapısını, kredi denkleştirme kurallarını, sektör bazlı metodolojileri ve gönüllü–zorunlu piyasaların entegrasyonuna ilişkin düzenlemeleri yakından takip etmeye devam edecektir.
İklim Riskinin Finansal Kararlara Entegrasyonu
İklimle bağlantılı riskler, Ziraat Bankası’nın kurumsal risk yönetimi mimarisine ve ısı haritalarına sistematik biçimde entegre edilmeye başlamıştır. Düzenli Geçiş, Düzensiz Geçiş ve Sıcak Ev Dünyası senaryoları kullanılarak yapılan detaylı stres testleri aracılığıyla bu risklerin TFRS 9 modellerindeki Beklenen Kredi Zararı üzerindeki finansal etkileri ölçülmektedir.