Güney Afrika Randı, baskı altında işlem görüyor. ABD Doları karşısında bu haftaki kayıp %1’in üzerinde (Şekil 1).

Şekil 1: Gelişen Ülke Kurları’nda (EMFX) haftalık değer kazancı ve kayıpları.

Kaynak: Bloomberg

Rand’daki değer kayıplarının sebebi, kredi notunun düşürüleceğine yönelik beklenti. S&P ve Fitch, Güney Afrika’nın yatırım yapılabilir ülke notunu Nisan ayında kırmışlardı. Şimdi, yeni not indirimleri gündemde. Çünkü; ülkenin 25 Ekim günü açıkladığı bütçe tasarısı beklenen doğrultuda çıkmadı.

Güney Afrika’nın kamu borçluluğu %50,1 oranında. 2009 yılında %30 (Türkiye’nin bugünkü seviyesi) oranına kadar iyileşen borçluluk aradan geçen süre zarfında hızla %50,1 oranına ulaştı (Şekil 2).

Şekil 2: Türkiye ve Güney Afrika’da kamu borçluluğunun gelişimi.

Kaynak: Bloomberg

Güney Afrika’nın bütçe açığı ise %4 oranında. Ülke, bütçe açığını %6,5 oranından %4 oranına kadar iyileştirmeyi başarsa da mevcut konjonktürde iyileşme eğiliminin korunamayacağı anlaşılıyor. Türkiye bu sene bütçe açığını %2 oranında sürdürmeyi tercih etti. Daha önceden %1 oranına doğru iyileşen bütçe açığının büyümeyi daha destekleyici bir seviyede yönetileceği anlaşılıyor. Sene başında grafik, açığın hızla artışına işaret ettiği için piyasada endişe kaynağına dönüşmüştü. Şimdi açığın %2 civarında istikrar kazanmasıyla endişelerin geride kalacağını düşünüyoruz. Türkiye’nin kamu maliyesi benzer ülkelere göre çok daha iyi bir seviyede (Şekil 3).

Şekil 3: Türkiye’nin kamu maliyesinin kendi geçmişi ve benzer ülkelerle karşılaştırılması.

Kaynak: Maliye Bakanlığı, Bloomberg, Ziraat

  • Moody’s ülkeyi hala yatırım yapılabilir seviyede notlamakta (Baa3). Türkiye’nin Moody’s notu bir kademe daha aşağıda (Ba1).
  • S&P ülkeyi yatırım yapılabilir seviyenin bir kademe altında notlamakta (BB+). Türkiye’nin S&P notu Moody’s notu gibi bir kademe daha aşağıda (BB, “negatif” görünüm ile!).
  • Fitch ülkeyi yatırım yapılabilir seviyenin bir kademe altında notlamakta (BB+). Türkiye’nin Güney Afrika ile tek eşit notu.

Geçtiğimiz Cuma günü S&P, Türkiye’nin kredi notunu “negatif” görünümle sabit tuttu. Biz, görünümde iyileşme beklemekteydik. Bu sabah JCR kredi notunu “durağan” görünüm ile korudu. Önümüzdeki süreçte kredi derecelendirme kuruluşlarından Türkiye için pozitif değerlendirmeler beklemekteyiz. ​